Voorbereiden op extreem weer
Door Gijs Hoofwijk, Head of Risk Engineering Netherlands, MSIG Europe
De kans op extreem weer neemt toe door klimaatverandering. Veel ondernemers zijn met name gevoelig voor de risico’s van storm, hagel, extreme regen en overstromingen. Zij kunnen zich beter voorbereiden op dit soort weersextremen, en zo de mogelijke schade beperken.
We denken bij extreem weer al snel aan orkanen en tornado’s in Azië of Amerika. Maar ook in Nederland komen weersextremen steeds vaker voor. Met grote schade als gevolg. Zo viel er op 21 juli 2024 in de Enschede wijken Pathmos en Stadsveld 70 millimeter regen, waarvan 55 millimeter in één uur. Het resultaat? Forse waterschade aan een aanzienlijk aantal woningen, winkels en bedrijven. Ruim 60 woningen werden onbewoonbaar verklaard[1].
In februari 2022 trokken er in zes dagen tijd maar liefst drie stormen over Nederland: Dudley, Eunice en Franklin. De verzekerde schade aan woningen, auto’s en bedrijfsgebouwen door omgevallen bomen, afgewaaide daken en lekkages kwam uit op zo’n 700 miljoen euro[2].
Op Pinkstermaandag 2024 zorgde hevig noodweer, met extreme regenval en hagel, voor veel schade. Een bouwbedrijf in Noordoost Friesland meldde een schade van in totaal een miljoen. Het dak van de loods stortte in en meerdere machines raakten daarbij beschadigd[3].
Een autobedrijf in Sassenheim, Zuid-Holland, kwam blank te staan: het water liep vanuit een overstroomde sloot de zaak in. Al snel stonden de showroom, werkplaats, het kantoor en de keuken onder een laag water[4].
Internationale ondernemers
Bedrijven die internationaal actief zijn, lopen uiteraard ook risico door weersextremen in het buitenland. Neem het noodweer in het zuidoosten van Spanje, in oktober 2024. Dat had niet alleen zware gevolgen voor de mensen in de regio zelf, maar ook impact op ondernemers uit andere landen. Zo raakte een Nederlands bedrijf dat zich bezighoudt met de ontwikkeling van mammoetgras als grondstof voor verpakkingen, ongeveer 1 miljoen planten kwijt die klaarstonden voor aflevering[5].
Bedrijven met productielocaties in het buitenland moeten zich bewust zijn van de risico’s van die specifieke locaties. Veel industrie bevindt zich bij de monding van een rivier, in verband met de transportmogelijkheden. Dat betekent dat het overstromingsrisico hoog is. Als een bedrijf meerdere productiefaciliteiten wil, moet het zorgen dat die niet in vergelijkbare gebieden – met vergelijkbare risico’s – staan.
Let wel: als één locatie uitvalt, is het niet vanzelfsprekend dat andere locaties de productie over kunnen nemen: veel bedrijven opereren standaard op 90% van hun capaciteit. De bedrijfsschade strekt zich dus altijd verder dan ‘enkel’ het herstel van die ene getroffen locatie.
Protection gap
Nu zijn veel ondernemers verzekerd tegen dit soort schade, bijvoorbeeld onder hun brandpolis en/of een overstromingsverzekering. Maar in veel landen zijn bepaalde zaken niet (meer) te verzekeren. Bovendien kan bij schade het verzekerde bedrag te laag blijken: in dat geval wordt niet alle schade vergoed.
De wereldwijde klimaat- en natuurschade was in de eerste helft van 2025 113 miljard euro – aanzienlijk hoger dan in voorgaande decennia. Van deze schade was zo’n 80 miljard euro verzekerd volgens herverzekeraar Munich Re[6]. Nu extreem weer vaker voorkomt door klimaatverandering, zal de zogenaamde protection gap, het verschil tussen de totale en de verzekerde schade, steeds groter worden[7].
Preventie door ondernemers
Des te meer reden voor ondernemers om zich beter voor te bereiden op weersextremen. Wat kunnen zij en hun financieel adviseurs doen?
Algemeen
- In kaart brengen voor welke weersextremen hun bedrijf gevoelig is. Kijk daarbij, indien van toepassing, ook naar de risico’s van faciliteiten in het buitenland en/of de toeleveringsketen.
- Samenwerken met meerdere vervoerders voor extra flexibiliteit.
- Checken verzekeringen: zijn deze passend voor de risico’s van het bedrijf? Beoordeel de polisvoorwaarden op voorraad-, bedrijfsschade- en transportdekking.
- Weerswaarschuwingen in de gaten houden en er naar handelen.
- Een calamiteitenplan opstellen, zodat zij snel kunnen schakelen in geval van nood. Denk aan een noodpakket op kantoor, IT-oplossingen, bereikbaarheid, alternatieve werkplekken, de communicatie met medewerkers, klanten en leveranciers.
- Voorbereid zijn op stroomuitval: zorg voor een back-up van de belangrijkste bedrijfsprocessen. Denk bijvoorbeeld aan een aansluiting voor een noodaggregaat voor een koelinstallatie.
- Een lijst van essentiële systemen maken en prioriteiten stellen voor herstel.
Storm, hagel en wind
- Bij een weerswaarschuwing buitenmateriaal en reclameborden tijdig opbergen of vastzetten.
- Hagelnetten inzetten voor het wagenpark.
Extreme regen
- Twee keer per jaar daken en hemelwaterafvoeren controleren. Zijn ze stormbestendig en kan hemelwater goed afgevoerd worden?
Overstromingen
- Technische ruimtes op hogere verdiepingen plaatsen.
- Vochtgevoelige voorraden en materialen op minimaal 10 centimeter hoogte (op pallets), of in een stelling plaatsen.
- Zorgen voor zandzakken die water van buitenaf tegen kunnen houden.
bronlijst
[1] NRC, Enschede is kwetsbaar voor klimaatverandering. Door hevige regenval moeten bewoners nu definitief vertrekken
[2] Trouw, In Amerika valt schade door extreem weer niet overal te verzekeren. Hoe zit dat in Nederland?
[3] RTV NOF, Miljoenenschade na noodweer in Buitenpost
[4] Leidsch Dagblad, Sassenheimse huizen en bedrijven zwaar getroffen door extreme regenval
[5] Nieuwe Oogst, Noodweer Spanje verwoest ook uitgangsmateriaal mammoetgras
[6] NRC, Klimaatverandering leidt tot steeds hogere schades, blijkt uit cijfers herverzekeraar
[7] Risk & Business, Aon’s 2025 Climate & Catastrophe Insights report: Economische schade bovengemiddeld door weergerelateerde calamiteiten
